Widgets

Σερβία 1999: H μαύρη επέτειος που ντροπιάζει τη σύγχρονη Ευρώπη


 

H σφαγή των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου από το NATO και τις ΗΠΑ




Η ιστορία των νατοϊκών βομβαρδισμών στη Σερβία 


της Ευγενίας Χρήστου - Γερμενή

Ο Χένρυ Κίσινγκερ επέκρινε τα λόγια και έργα του πρόεδρου Κλίντον λέγοντας ότι «Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος ξεκίνησε από τα Βαλκάνια όχι ως αποτέλεσμα εθνικιστικών συγκρούσεων, αλλά ακριβώς για τον αντίθετο λόγο, γιατί εξωτερικές δυνάμεις επενέβησαν σε μια βασική σύγκρουση. Ο δεύτερος παγκόσμιος δεν ξεκίνησε καν από τα Βαλκάνια και ακόμη λιγότερο ως αποτέλεσμα μια εθνοτικής σύγκρουσης», DoingInjurytoHistory, Newsweek , 5 April 1999 σελ 28-29

Το Κοσσυφοπέδιο βρίσκεται στη νότια Σερβία και έχει μικτό πληθυσμό, είναι μικρή όσο αφορά τη γεωγραφική της έκταση, αλλά εξαιρετικής σημασίας περιοχή. Το πρόβλημα του Κοσσυφοπέδιου είναι πολύπλευρο, υπάρχει η εθνική του σύνθεση, ο ρόλος της θρησκείας, η οικονομική υπανάπτυξη της περιοχής, η γεωγραφική αξία της  και τα  ποικίλα συμφέροντα  διαφόρων κρατών. Ο πόλεμος στο Κόσσοβο παρόλο που διήρκεσε μόλις έντεκα εβδομάδες είχε σημαντικές συνέπειες στις διεθνείς σχέσεις και επηρέασε τόσο το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και τη σταθερότητα της Νοτιανατολικής Ευρώπη [1]. Διαφοροποιήθηκε η στάση των μεγάλων δυνάμεων και των διεθνών οργανισμών στην προσπάθεια για τη  τήρηση της μιας δήθεν διεθνούς ειρήνης και με τον Toni Blair  να δηλώνει : «Η Παγκοσμιοποίηση δεν είναι μόνο ένα  φαινόμενο  οικονομικό αλλά είναι και φαινόμενο πολιτικό και ασφαλείας. Ζούμε σε ένα κόσμο όπου ο απομονωτισμός έχει πάψει να έχει λόγο να υφίσταται… Είμαστε όλοι διεθνιστές πλέον ,είτε μας αρέσει είτε όχι  ....»[2].Τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν πλέον τη βασική ηθική συνισταμένη στη σκέψη για τις  διεθνείς σχέσεις[3].

Ανατρέχοντας κάνεις στην ιστορία του Κοσσυφοπεδίου αντιλαμβάνεται την μακραίωνη διένεξη μεταξύ των δυο αυτών λαών. Από την περίοδο της οθωμανική αυτοκρατορίας, έως τον πρώτο βαλκανικό πόλεμο όπου οι  αλβανοί συμμάχησαν με τους τούρκους εναντίον των σέρβων και το 1945 όταν το κομουνιστικό καθεστώς απαγόρευσε στους Σέρβους πρόσφυγες να επιστρέψουν πίσω στο Κόσσοβο, με αποτέλεσμα να αποτελούν σήμερα οι σέρβοι μειονότητα στην περιοχή.  Για τον λαό των Σέρβων το Κόσσοβο αποτελεί τη βάση και την καρδιά του έθνους τους την ιστορική και πολιτισμική μνήμη τους. Το Κοσσυφοπέδιο είναι για τους σέρβους ο τόπος όπου πραγματοποιήθηκε  η διαδικασία της εθνογενησσής  τους, εκεί φτιάξανε τα πρώτα μεσαιωνικά μνημεία τους εκεί δημιουργήθηκαν οι  πρώτοι εθνικοί Άγιοι των Σέρβων[4].

Από το 1970 έως και σήμερα οι Αλβανοί εφάρμοσαν πολιτική πληθυσμιακής έκρηξης στο Κόσσοβο, σε σημείο να φτάνουν οι αλβανοί τα 2 εκατομμύρια. Η εξέγερση των Αλβανών άρχισε το 1980, αλλά το κομουνιστικό καθεστώς την κατέστειλε. Μετά από αυτό οι Αλβανοί ανέπτυξαν ένα παράλληλο σύστημα. Απέκτησαν τα δικά τους ιδιωτικά σχολεία[5], νοσοκομεία κ.λπ. Αρνήθηκαν να ενσωματωθούν στη Σερβική κοινωνία. Έτσι ενώ μέχρι το 1989 η περιοχή απολάμβανε υψηλού βαθμού αυτονομία μέσα στην πρώην Γιουγκοσλαβία[6], ο Σέρβος ηγέτης Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς αλλάζει το καθεστώς της περιοχής. Καταργεί την αυτονομία και θέτει την περιοχή  υπό τον άμεσο έλεγχο του Βελιγραδίου, την πρωτεύουσα της Σερβίας. Οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου αντιτίθεται σθεναρά σε αυτή την αλλαγή[7].

Το 1997 οι Αλβανοί οργανώνουν παραστρατιωτικές δυνάμεις  και μεγάλη άνθιση γνώρισε το παραεμπόριο και οι εγκληματικές δραστηριότητες[8] (ναρκωτικά και πορνεία) . Τα σημάδια για επικείμενη σύγκρουση έχουν πλέον διαφανεί. Κατά τη διάρκεια του όγδοου διεθνούς συνεδρίου που το ΕΛΙΑΜΕΠ  διοργάνωσε στη Χάλκη της Δωδεκανήσου, η εικόνα των εξελίξεων στην Γιουγκοσλαβία  διαγράφτηκε  δυσοίωνη. Σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης αλβανοί πολιτικοί από το Κοσσυφοπέδιο, τα Σκόπια  και την Αλβανία ένωσαν τις διαμαρτυρίες  τους εναντίον των σέρβων και των σκοπιανών , αμφισβητώντας τη νομιμότητα των καθεστώτων τους και τη γνησιότητα των εθνικών τους τίτλων. 

Οι αλβανοί των Σκοπίων  με υψηλούς ρυθμούς δημογραφικής ανάπτυξης ζητούν ήδη  να αναγνωριστούν ως ιδρυτική εθνότητα και όχι ως μειονότητα του νέου κράτους. Οι αλβανοί απαιτούν την αναγνώριση των συλλογικών τους δικαιωμάτων μέσα σε ένα ομόσπονδο ή ακόμη και συνομοσπονδιακό σύστημα διακυβέρνησης, δεν επιθυμούν να συζητήσουν με τους σέρβους δίχως διεθνή διαμεσολάβηση. Και το μόνο θέμα που θέλουν να συζητήσουν είναι  το θέμα της ανεξαρτησίας τους. Οι σέρβοι από τη δική τους πλευρά είναι πρόθυμοι να προβούν σε διμερείς επαφές αλλά  δίχως την παρουσία τρίτων.[9] 

Οι αλβανοί αντιμετώπιζαν διάφορα προβλήματα αλλά τους διακατείχε ένα πνεύμα επιτυχίας καθώς είχαν άριστες σχέσεις  με τη Δύση. Σε αντίθεση οι σέρβοι αντιμετώπιζαν εσωτερικά προβλήματα καθώς στις αρχές του 1997  υπήρξε έντονη η διαμαρτυρία για νοθεία των εκλογών που ανακηρύξαν ξανά τον Μιλόσεβιτς επικεφαλής συνασπισμού μικρότερων κομμάτων. Από τις αρχές του 1998 ο UCK  επιδίδεται σε τρομοκρατικές ενέργειες γεγονός [10]που προδιέγραφε ότι  θα υπάρχουν βίαιες  αντιδράσεις από τη μεριά της Σερβίας. Κατά τη διάρκεια του 1998, πραγματοποιείται ανοικτή σύγκρουση μεταξύ των σερβικών στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων και δυνάμεων Αλβανών[11].

Στις 12 Ιουνίου 1998, το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο, ζήτησε την εκτίμηση των πιθανών μελλοντικών μέτρων που το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να λάβει σε σχέση με τη διόγκωση του προβλήματος στο  Κοσσυφοπεδίου. Εξετάστηκε η περίπτωση πιθανών στρατιωτικών επιλογών. Το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο, το οποίο συνήλθε σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, έθεσε δύο μεγάλους στόχους του ΝΑΤΟ σε σχέση με την κρίση στο Κοσσυφοπέδιο, και συγκεκριμένα:  να βοηθήσει να επιτευχθεί μια ειρηνική επίλυση της κρίσης, συμβάλλοντας στην ανταπόκριση της διεθνούς κοινότητας. Και την προώθηση της σταθερότητας και της ασφάλειας στις γειτονικές χώρες, με ιδιαίτερη έμφαση για την Αλβανία και τα Σκόπια.

Όμως λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης, το Συμβούλιο του ΝΑΤΟ δηλώνει την πρόθεση να εγκριθούν αεροπορικές επιδρομές. Η κίνηση αυτή σχεδιάστηκε για να υποστηρίξει τις διπλωματικές προσπάθειες έτσι ώστε το καθεστώς Μιλόσεβιτς να αποσύρει τις δυνάμεις από το Κοσσυφοπέδιο, και να συνεργαστεί  με στόχο  να δοθεί τέλος στη βία και να διευκολυνθεί η επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους. Οι απειλές στρατιωτικής παρέμβασης  του ΝΑΤΟ οδήγησαν στο να αναθερμανθούν οι σχέσεις των σέρβων με του ρώσους. Ο Μιλόσεβιτς ταξίδεψε  στη Μόσχα  και έτσι ενέπλεξε και τη Ρωσία στη διαμάχη. Ο Μιλόσεβιτς αισθανόταν προδομένος από  τη Δύση , θεωρούσε ότι η δύση τον εξαπάτησε οδηγώντας τον να υπογράψει τη συμφωνία του Νταίητον , με αντιστάθμισμα την εγγύηση της για την εδαφική ακεραιότητα της Γιουγκοσλαβίας.[12]

Αξίζει να σημειωθεί ότι για πολιτικούς λόγους είχε προηγουμένως χαρακτηριστεί από διπλωμάτες [13]  «κύριος παράγοντας σταθερότητας στα Βαλκάνια». Την τελευταία στιγμή, μετά από περαιτέρω διπλωματικές πρωτοβουλίες, καθώς και  συμπεριλαμβανομένων των επισκέψεων στο Βελιγράδι από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ κ. Σολάνα, του πρόεδρου της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ  Στρατηγού Naumann, και του Ανώτατου Συμμαχικού Διοικητή της Ευρώπης Στρατηγό Clark, καθώς και των απεσταλμένων των ΗΠΑ του Χόλμπρουκ και Hill,  ο Πρόεδρος Μιλόσεβιτς συμφώνησε να συμμορφωθεί και οι αεροπορικές επιδρομές ματαιώθηκαν.

Παρόλα αυτά όμως  η κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο αναζωπυρώθηκε στις αρχές του 1999, μετά από μια σειρά από προκλητικές ενέργειες. Μερικά από αυτά τα περιστατικά εκτονώθηκαν μέσω των προσπαθειών διαμεσολάβησης επιθεωρητών του ΟΑΣΕ, αλλά στα μέσα Ιανουαρίου, η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την κλιμάκωση της επίθεσης εναντίον της Σερβίας από Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου. Η Σερβία απαντά με  χρήση δύναμης από το σερβικό στρατό και την ειδική αστυνομία. Η κατάσταση αναζωπυρώθηκε εντόνως..

Η ατλαντική συμμαχία για πρώτη φορά στα 50 χρόνια από την σύσταση της αποφασίζει να χρησιμοποιήσει ένοπλη βία. Αποφασίστηκε να γίνει χρήση βίας με στόχο την υλοποίηση της απόφασης του  ΟΗΕ χωρίς όμως τη ρητή εξουσιοδότηση του. Για πρώτη φορά ένας πόλεμος ονομάζεται «ανθρωπιστικός πόλεμος» και μια πολεμική επιχείρηση αποκλειστικά αεροπορική έφερε το ζητούμενο αποτέλεσμα. Μάλιστα  στη συγκεκριμένη περίπτωση υποστήριξαν πως  είναι και νομικά καλυμμένοι σχετικά με τη δράση του ΝΑΤΟ αφού  ο Μιλόσεβιτς παραβίασε μια απόφαση του συμβουλίου ασφαλείας που είχε ληφθεί τον Οκτώβρη του 1998, η οποία επέβαλλε κατάπαυση του πυρός στο Κοσσυφοπέδιο και έθετε περιορισμούς στις γιουγκοσλαβικές δυνάμεις στην επαρχία. Η απόφαση αυτή  εμπεριείχε τη λήψη μέτρων αν το Βελιγράδι αρνείτο να συμμορφωθεί.  Επικαλέστηκαν λοιπόν  το άρθρο ΙΙΙ του καταστατικού του ΟΗΕ το όποιο επέτρεπε μέτρα καταστολής με στόχο τη διατήρηση της ειρήνης και ασφαλείας.

Ο πρόεδρος Κλίντον πρόβαλε τρεις λόγους για τη νατοϊκή επιχείρηση, ιεραρχημένους με ένα τρόπο που πρόδιδε τις  προτεραιότητες του. Είπε συγκεκριμένα ότι πρώτα από όλα θέλησε να  επιβεβαιώσει τη σοβαρότητα των σκοπών του ΝΑΤΟ, ως δεύτερο λόγο ανέφερε την επιδίωξη του να προστατεύει του κοσσοβάρους από τις σερβικές δυνάμεις και ως τρίτο  την αποτροπή της αποσταθεροποίησης.[14]

Έτσι στις 6 Φεβρουαρίου ξεκινούν στο Ραμπουγιέ της Γαλλία οι διαπραγματεύσεις για το Κοσσυφοπέδιο με τη συμμετοχή αντιπρόσωπων της Ομάδας επαφής για την Γιουγκοσλαβία[15],της Σερβίας και των κυριότερων πολιτικών σχημάτων των Αλβανών του Κοσσυφοπέδιου.[16]Οι εκπρόσωποι του UCK αρνούνται να δεχθούν τη λύση αυτονομίας εντός των γιουγκοσλαβικών συνόρων, ενώ οι Σέρβοι δεν αποδέχονται την ανάπτυξη νατοϊκών στρατευμάτων στη Γιουγκοσλαβία. Το Μάρτιο επαναλαμβάνονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κυριών αντιπάλων αλλά και πάλι δεν καταλήγουν σε συμφωνία, έτσι οι πολεμικής προετοιμασίες στο Βελιγράδι ξεκινούν και αναστέλλονται οι διαπραγματεύσεις χωρίς να υπάρχει η επίτευξη της συμφωνίας. Αμέσως αποχωρούν από το  Κοσσυφοπέδιο  οι 1400 παρατηρητές του οργανισμού για την ασφάλεια και την συνεργασία για την Ευρώπη  (ΟΑΣΕ). Οι Ηνωμένες Πολιτείες μαζί με την Βρετανία απομακρύνουν  από το προσωπικό των πρεσβειών τους  στο Βελιγράδι  κι εκδίδουν και ανάλογες ταξιδιωτικές οδηγίες. Η Ρωσία όμως με την σειρά της απειλεί ότι θα διακόψει τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ εάν πραγματοποιηθεί επίθεση στη Γιουγκοσλαβία[17].

Με την σειρά του το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για στρατιωτική δράση εναντίον της Γιουγκοσλαβίας. Συγκεκριμένα ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Χαβιέρ Σολάνα λέει ότι «είναι αναπόφευκτοι» οι νατοϊκοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί εάν δεν γίνει δεκτή η συμφωνία για το Κοσσυφοπέδιο .Και ενώ οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Κόσσοβο από τους Σέρβους εναντίον των αλβανικών θέσεων  συνεχίζονται, το Νάτο προετοιμάζει  400 μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία. Στις 24 Μαρτίου στις 9 το βράδυ ξεκινούν οι πρώτες  νατοϊκές επιθέσεις εναντίον της Σερβίας, με την ονομασία «Συμμαχική Δύναμη», κορυφής των «15». Η Κίνα δηλώνει πως αντιτίθεται στη χρήση βίας ως μέσο επίλυσης των συγκρούσεων[18] , η Βουλγαρία εκφράζει τη λύπη της για τα θύματα και  διαβεβαιώνει ότι δεν θα εμπλακεί σε στρατιωτικές επιχείρηση στη Γιουγκοσλαβία. Η Ρωσία δηλώνει πως δεν θα συμμετάσχει στον εορτασμό των 50 χρόνων της βορειοατλαντικής συμμαχίας και η Βρετάνια εκφράζει την ανησυχία της μήπως η Ρωσία προχωρήσει σε μονομερή άρση του εμπάργκο όπλων  που έχει επιβάλει στην Σερβία. Η Αλβανία αγωνιά για επικείμενη επίθεση από το Μιλόσεβιτς στο έδαφος της και ζητά την διεθνή προστασία. 

Οι γειτονικές χώρες όπως η Ιταλία και τα Σκόπια ανησυχούν για το κύμα προσφύγων με την Ιταλία να επιζητεί  την επανάληψη των διαπραγματεύσεων και την παύση των βομβαρδισμών.  Το κλίμα στα Βαλκάνια είναι ιδιαίτερα τεταμένο. H Ελλάδα δεν εμπόδισε τη λήψη αποφάσεων για τις πολεμικές συγκρούσεις του Νάτο στο Κόσσοβο φοβούμενη την απομάκρυνση της από τον Νάτο και την ΕΕ αλλά δεν συμμετείχε και σε αυτές τις επιχειρήσεις και προσπάθησε να περιορίσει την έκταση και την διάρκεια τους. Η Γαλλία  δηλώνει μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα  του υπουργείου αμύνης ότι «τα στρατηγικά ενδιαφέροντα της εξυπηρετούνται με τη συμμέτοχη της στις επιχειρήσεις για τη διατήρηση της ειρήνης στην Ευρώπη και στις παρακείμενες περιοχές»[19]. Και με τον Σιράκ να δηλώνει ότι «το όραμα ενός πολυπολικού κόσμου ενισχύθηκε με την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατιωτών στο Κόσσοβο.[20]»,επιδεικνύοντας έτσι ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ αποτελεί για το Παρίσι την καλύτερη δυνατή επιλογή αντιστάθμισης και περιορισμού της αμερικανικής ηγεμονίας στην Ευρώπη, εγκαταλείποντας τις βλέψεις του Ντε Γκωλ για μια Γαλλία σε ρόλο ηγέτιδας  δύναμης στην Ευρώπη[21].

Όσον αφορά τη Γερμανία η κρίση στο Κόσσοβο  πρόσφερε μια ευκαιρία να αποδείξει ότι δεν διέθετε μόνο οικονομική ισχύ αλλά και στρατιωτική ικανότητα. Η κυβέρνηση  Schroeder δήλωσε την ετοιμότητα της και την προθυμία της να συμμετάσχει με γερμανικά στρατιωτικά αεροσκάφη πάνω από τον εναέριο χώρο ων Σκοπίων. Μετά την εμπειρία της κρίσης στο Κόσσοβο η Γερμανία πέτυχε να αμβλύνει το έλλειμμα της εσωτερικής νομιμοποίησης αναφορικά με τη συμμέτοχη της στις πολεμικές επιχειρήσεις  ακόμη και στα Βαλκάνια, αφήνοντας πίσω τα δραματικά γεγονότα του Β΄ παγκόσμιου πολέμου. Επίσης απέδειξε την ικανότητα της ως σπουδαίου μεσολαβητή και συνέβαλε στην επίτευξη μιας συμφωνίας ΗΠΑ –Ρωσίας για τη πολιτική επίλυση της Κρίσης. Ο καγκελάριος Schroeder δήλωσε: «Είχαμε την αποστολή να επανακαθορίσουμε την εξωτερική και αμυντική πολιτική  της Γερμανίας στην κρίση του Κοσσόβου και τα καταφέραμε»[22]

Η Αγγλία απάντα πίστη στις σχέσεις με τη Δύση, στήριξε την θέση της ότι η συλλογική δράση μέσα στο θεσμικό πλαίσιο του ΝΑΤΟ είναι η καλύτερη επιλογή για να αντιμετωπιστούν κρίσεις που απειλούν την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Σε αντίθεση με την κυβέρνηση Major, κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία,  η κυβέρνηση  Blair  υποστηρίζει με σθένος τη χρήση βίας στο Κόσσοβο, προβαίνοντας σε επίδειξη ισχύος της Συμμαχία και της Βρετάνιας[23]. Οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί συνέχουν ανελέητοι για περίπου 47 ημέρες, ενώ υπάρχουν αιτήματα τόσο από τη διεθνή γνώμη[24]όσο και από αρκετά κράτη για επαναδιαπραγμάτευση  για μια ειρηνική συμφωνία  αλλά η στάση του ΝΑΤΟ παραμένει σταθερή και αδιαπραγμάτευτη. Στο συμβούλιο των G8 στη Βόνη οι ΗΠΑ και η Ρωσία καταλήγουν σε σχέδιο ψηφίσματος στο όποιο γίνεται λόγος για «διεθνή παρουσία» στο Κοσσυφοπέδιο. Έτσι το Κοσσυφοπέδιο μετατρέπεται σε διεθνές προτεκτοράτο και τίθεται υπό την προσωρινή διοίκηση της διεθνούς κοινότητας  με στόχο ή πρόσχημα την αποκατάσταση της ειρήνης  και την επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους. Το ΝΑΤΟ ανακοινώνει τη λήξη των βομβαρδισμών μόνο αφότου περνάει μια εβδομάδα από την υπογραφή των συμφωνιών.

Ίσως η πιο ειρωνική  απάντηση  στην κρίσης στο Κόσσοβο  ήταν η δημιουργία του «δόγματος της διεθνούς  κοινότητας»  όπως το αποκάλεσε ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Τόνι Μπλερ [25]. Τα βασικά  χαρακτηριστικά του δόγματος  διατυπώθηκαν και διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια  του πολέμου, και συχνά ως επίδραση στις διάφορες εξελίξεις. Ειδικότερα το δόγμα διέπεται σε σημαντικό βαθμό από έναν διεθνισμό. Απορρίπτει τον απομονωτισμό, ενώ αγκαλιάζει  την  παγκοσμιοποίηση  μαζί με όλες τις προκλήσεις . Σύμφωνα με τον Μπλερ «η Παγκοσμιοποίηση δεν είναι μόνο ένα  φαινόμενο  οικονομικό αλλά είναι και φαινόμενο πολιτικό και ασφαλείας»[26] Πράγματι το νέο δόγμα αποδέχεται τον παρεμβατισμό ο όποιος θα μπορούσε να ονομαστεί και ως ο «Νέος Παρεμβατισμός»[27].

Ο Τόνυ Μπλερ είχε τονίσει ότι «η αρχή της μη αναμίξεως πρέπει να περιοριστεί με συγκεκριμένους τρόπους. Πράξεις γενοκτονίας δεν μπορούν ποτέ να θεωρηθούν ως αποκλειστικά εσωτερική υπόθεσης. Όταν η καταπίεση παράγει μαζικές μετακινήσεις προσφύγων που αποσταθεροποιούν γειτονικές χώρες, τότε μπορούν ορθώς να χαρακτηριστούν ως απειλές κατά της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. όταν καθεστώτα βασίζονται σε κυβέρνηση μειοψηφίας, τότε χάνουν την νομιμότητα τους[28 . Τo δόγμα επίσης χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι απαιτεί πολυμερή συνεργασία και συντονισμό. Έτσι κατά τη διάρκεια του πολέμου  ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενότητα του ΝΑΤΟ και στη συνεργασία  με τη Ρωσία και την ΕΕ. Ουδέποτε υπήρξε η μονομερής στρατιωτική η διπλωματική δράση. Όμως η εφαρμογή του δόγματος  της διεθνούς κοινότητας στο Κόσσοβο έχει επιφέρει και τη διάβρωση του συστήματος της Βεστφαλίας[29].Η έννοια  της εθνικής κυριαρχίας δεν έγινε σεβαστή και ασκήθηκε ποινική δίωξη για εγκλήματα πολέμου κατά της ανθρωπότητας σε ένα δημοκρατικά εκλεγμένο αρχηγό κόμματος[30].

Μια άλλη βασική συνέπεια της κρίσης στο Κόσσοβο συσχετίζεται  με την αποτυχία της Ευρωπαϊκή Ένωσης  να επιλύσει το πρόβλημα  μόνη της. Αποδείχτηκε έτσι ότι η Ευρώπη ήταν απόλυτα εξαρτημένη από τις ΗΠΑ όσο αφορά τη  διεξαγωγή ενός πολέμου. Η αντίδραση  όσον αφορά τη συγκεκριμένη διαπίστωση ήρθε και από το Ευρωπαϊκό συμβούλιο του Ελσίνκι στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 1999, όπου διακρίθηκε η πρόθεση δημιουργίας «αυτόνομης δυνατότητάς λήψης αποφάσεων  και  όταν ολόκληρο το ΝΑΤΟ δε λαμβάνει μέρος , διενέργεια στρατιωτικών επιχειρήσεων υπό την εποπτεία της ΕΕ», ως απάντηση σε διεθνείς κρίσεις. Επίσης εξετάστηκαν θέματα που  αναφέρονται στην ΚΕΠΠΑ. Το ευρωπαϊκό συμβούλιο  διατύπωσε λεπτομέρειες προς την κατεύθυνση της αυτόνομης αμυντικής πολιτικής ικανότητας [31]. 

Αρνητικές συνέπειες επέφερε η κατάσταση του Κοσσόβου και σε γειτονικές χώρες όπως στα Σκόπια.¨Πριν την κρίση στο Κόσσοβο τα Σκόπια  εισήγαγαν από την Γιουγκοσλαβία μεγάλο μέρος των πρώτων υλών για τη βιομηχανία της. Με την έναρξη  των επιχειρήσεων  του ΝΑΤΟ  το εμπόριο μεταξύ  των δυο χωρών διεκόπη  και αρκετές βιομηχανίες  χρειάστηκαν να κλείσουν δίνοντας στους εργαζόμενους  τους άδειες άνευ αποδοχών. Τον Ιούνιο του 1999 σύμφωνα  με πρόχειρους υπολογισμούς , προβλέφθηκε  ότι τα Σκόπια θα είχαν έως το τέλος του έτους 10%   μείωση του ΑΕΠ της εξαιτίας της κρίσης στο Κόσσοβο. Δίπλα επλήγη και η Βουλγαρία στον οικονομικό τουριστικό τομέα καθώς  διεκόπη το εμπόριο μέσω του Δούναβη με τη ρωσική αγορά.

Ωστόσο, η ρωσική ηγεσία προσπάθησε να διαδραματίσει έναν ρόλο στο μεταπολεμικό Κόσσοβο. Οι συντονισμένες πιέσεις Μόσχας και Πεκίνου επιφέρανε κάποια αποτελέσματα, αφού η απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αναφέρει ρητά ότι το Κόσσοβο είναι κομμάτι της σερβικής επικράτειας[32]. Από την άλλη, το Κρεμλίνο αναγκάστηκε να αποδεχτεί την ενσωμάτωση της ρωσικής ειρηνευτικής δύναμης στη Νατοϊκή KFOR, παρά τις προσπάθειες του ρωσικού Γενικού Επιτελείου να εξασφαλίσει ένα δικό του τομέα ευθύνης στο Κόσσοβο. Δίχως αμφιβολία, ο πόλεμος στο Κόσσοβο δημιούργησε ένα ψυχολογικό ρήγμα ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, οι συνέπειες του οποίου φάνηκαν μερικά χρόνια αργότερα. Η οικονομική κρίση και η κατάρρευση του χρηματιστηρίου της Μόσχας το 1998 περιόρισαν σημαντικά τη δυνατότητα της ρωσικής κυβέρνησης να διαδραματίσει έναν καθοριστικό ρόλο στα βαλκανικά δρώμενα.(Από τα Βαλκάνια στη νοτιοανατολική Ευρώπη[33]

Φαίνεται πως η κρίση στο Κόσσοβο δεν είχε εν τέλει τα αποτελέσματα τα όποια είχαν προβλέψει οι ηγέτες της Δύσης όταν πήραν την απόφαση για  να προβεί το ΝΑΤΟ σε βομβαρδισμούς. Σκόπιμο κρίνεται εκ του αποτελέσματος ότι πιο φρόνιμο θα ήταν να επικρατούσε η σύνεση, η υπομονή και ένας πιο αποφασιστικός σχεδιασμός και τότε οι συνέπειες μπορεί να ήταν πιο θετικές. Πιο συγκεκριμένα, η Διεθνής κοινότητα οφείλει να προσβλέπει σε ένα νέο δόγμα ανθρωπιστικών επεμβάσεων μέσα στα πλαίσια του ΟΗΕ με στόχο να αποτρέπονται οι μαζικές  βιαιότητες που σημάδεψαν τον 20ο αιώνα. Η ΕΕ οφείλει να αποκτήσει μια μεγαλύτερη αυτονομία και δυναμικότητα όχι μόνο στον οικονομικό τομέα αλλά και σε πολίτικο και στρατιωτικό επίπεδο. Έτσι ώστε να μην επαναληφθεί η συνεχής αστάθεια που την χαρακτήριζε για σχεδόν  150 χρόνια πριν τον ψυχρό πόλεμο. Κύριο μέλημα θα πρέπει να  είναι η σταθερότητα και η στρατιωτική ασφάλεια, για όλες τις χώρες των Βαλκανίων , που με τη σειρά τους να επιφέρουν και την πολυπόθητη οικονομική ανάπτυξη. Η ευρωπαϊκή ένωση οφείλει να επιδείξει μια  συνετή τακτική πολιτική. 

Τέλος το Νάτο προσβλέπει σε μια νέα στρατηγική αντίληψη  συγκεκριμένα σύμφωνα με τον Στρατηγό Klaus Naumann, Πρώην Προεδρεύων, Στρατιωτική Επιτροπή του NATO, ο οποίος λέει ότι  «νομίζω πρέπει να βρούμε πειστικές συνταγές, επίσης στην νέα Αντίληψη, που θα λένε στο κοινό μας ότι υπάρχει ανάγκη να επενδύσουμε στην ασφάλεια. Φυσικά, με έναν εξισορροπημένο τρόπο, αλλά πιστεύω ότι αυτό είναι ένα από τα κύρια καθήκοντα της νέας Στρατηγικής Αντίληψης,.[34]Η φράση που οφείλουν να προσέξουν στις επικείμενες επιχειρήσεις όσο αφορά τη νέα στρατηγική αντίληψη του Νάτο είναι ότι πρέπει να κινηθούν με ένα εξισορροπημένο τρόπο. Το Κόσσοβο φαίνεται να αποτελεί δορυφόρο της ΗΠΑ στην ευρωπαϊκό χώρο και με την στήριξη της ηγέτιδας ευρωπαϊκή δύναμης Γερμανίας  προβλέπεται ακόμη και η ενσωμάτωση του ψευδοκράτος του Κοσσόβου στην ευρωπαϊκή κοινότητα πιο σύντομα και από το Βελιγράδι. Η Ελλάδα αναγνωρίζει το κράτος του Κόσσοβου και εγκρίνεται η διαδικασία παραχώρηση βίζας, γεγονός που αποτελεί δεδικασμένο για ένα «κράτος» στη Θράκη μας, το οποίο αποτελεί διακαή πόθο της Τουρκίας.


[1]Miranda Vickers ,Between Serb and Albanian A history of Kosovo, London, Hurst ,1998
[2]ΤόνυΜπλερ, Α new generation Draws the Line ,Newsweek , 19 Απριλίου 1999  ,  site :http://www.usia.gov 
[3] David Rieff,  The  Precarious Triumph of  Human  Rights ,  The  New   York  Times  magazine , 8 Αuγούστου 1999
[4]στο τεύχος "Παρέμβασης" δημοσιεύουμε κατ’ εξαίρεση και λόγω επικαιρότητας ως κύριο θέμα το περισπούδαστο άρθρο του αναπλ. καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημητρίου Β. Γόνη, το οποίο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Ανάπλασις”, τεύχος 381.
[5]Τιμ Τζούντα, Κοσσυφοπέδιο Πόλεμος και Εκδίκηση, Καστανιώτη, Αθήνα, 2000 ,σελ 62
[6] Noel Malcolm, Kosovo, A Short History, New York  University  press ,1998
[7]http://www.nato.int/cps/en/natolive/topics_48818.htm
[8]Νίκος Μπογιόπουλος, Βαλκάνια -78 μέρες «στόχος» του ΝΑΤΟ , Σύγχρονη Εποχή (ΑΕΒΕ) , Αθήνα, 2000, σελ 150
[9]Θάνος Βερεμής , Κοσσυφοπέδιο -Η μακρόσυρτη Κρίση, Ελιαμεπ , Ι. Σιδέρης Αθήνα 2000 σελ 90- 92
[10]William G.O’Neiil ,Kosovo An unfinished Peace, Lynne Rienner, America,2002 σελ  51 -98
[11] http://www.nato.int/kosovo/history.htm
[12]Θάνος Βερεμήςοπ. Σελ 73
13]Stojan Cerovic's Diary:  "Taming the Bosnian Beast", 30 Οκτωβρίου, 1995,  http://www.tol.org/client/article/16679-stojan-cerovics-diary-taming-the-bosnian-beast.html  ,12/06/2013
[14]Θάνος Βερεμής οπ. Σελ 9
[15] (Η δημιουργία της Ομάδας Επαφής (ContactGroup)για την Γιουγκοσλαβία το 1994, εκτός από την ανάγκη συμμετοχής της επιρροής ( πραγματική ή θεωρουμένης ) των ΗΠΑ και της Ρωσίας  ως διαμεσολαβητικών παραγόντων στον πόλεμο της Βοσνίας _ Ερζεγοβίνης , αντανακλούσε κατά κύριο λόγο  την αδυναμία της ΕΕ να  επηρεάσει τα εμπλεκόμενα μέρη να καταλήξουν σε μια ειρηνική διευθέτηση .στο Φωτεινή Μπέλλου ,Η ευρωπαϊκή ένωση στη νοτιοανατολική Ευρώπη .Από τη διαχείριση κρίσεων στην ενσωμάτωση  Παπαζήση , Αγορά Χωρίς Σύνορα, , Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων ,Τόμος 11, Τεύχος 2, 2006
[16]Χριστόδουλος Κ. Γιαλλουρίδης, Βιβή Δ. Κεφάλα, Κόσσοβο- Η εικόνα του πολέμου -¨Όψεις σύγχρονου μιλιταριστικού ανθρωπισμού , Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 1987
[17]Η Μόσχα καλλιέργησε επιτυχημένα την εικόνα της προστάτιδας δύναμης των σλαβικών και ορθόδοξων λαών προκειμένου να αυξήσει την επιρροή της στα Βαλκάνια. Η Ρωσία δεν επιθυμούσε την περιφερειακή ηγεμονία στην περιοχή, αφού ούτε διακυβεύονταν ζωτικά ρωσικά συμφέροντα, ούτε είχε τα μέσα για να πετύχει κάτι τέτοιο. Ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Ρωσίας μεταξύ Σερβοβόσνιων και ΝΑΤΟ την περίοδο 1993-1995 και η παρουσία ρωσικής ειρηνευτικής δύναμης αργότερα στη Βοσνία κατέστησαν τη Μόσχα προνομιακό συνομιλητή των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης με απτά οικονομικά ανταλλάγματα. Πιο συγκεκριμένα, η Ρωσία έγινε δέκτης γενναιόδωρης οικονομικής βοήθειας από Δυτικές κυβερνήσεις και διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (π.χ. Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) σε μια κρίσιμη περίοδο για το μέλλον της ρωσικής οικονομίας. Στο Michael Gordon, «Russia is Seeking More Western Aid for Financial Ills», New York Times, 27 November 1997.
[18]Κώστα Υφαντής «Η Βαλκανική εμπειρία του ΝΑΤΟ» στο Τα Βαλκάνια μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου , επιμ  Θ.ΝτόκοςΦ.Πιέρρος , Ελιαμεπ ,Ι. Σιδέρης ,  Αθήνα ,2000 σελ  157-176
[19]NATO’s Directoryof Public Informationand Public Affairs Officers http://www.nato.int/nato_static/assets/pdf/pdf_2010_08/20100901_100901-pio-directory.pdf
[20]ROGER COHEN , Uncomfortable With Dependence on US , Europe Aimw for New Parity , ΑNEw York Time, June 14 , 1999
[21]Dana Priest  France Played Skeptic on Kosovo Attackw , WAshigton Post,   September 20 , 1999
[22]Schroeder Sees Stronger Germany ,  AP Online  ,  δημοσιεύτηκεστις 07/14/1999 ,http://www.apnewsarchive.com/1999/Schroeder-Sees-Stronger-Germany/id-37d5e1e097fbdd733649d07c9b7b905c,15/06/2013
[23]Kosovo – An Account of the Crisis, “Initial Lessons Learned , www.mod.uk/news/kosovo/account/lessons ,επίσημη ιστοσελίδα του βρετανικού υπουργείου άμυνας
[24]SteohenT.Hosmer , The conflict over Kosovo- Why Milosevic Decide to settle when he did, Rand, USA , 2001 σελ 52 -53
[25]Tony Blair , ομιλία στοEconomic Club of Chicago, 22Απριλίου1999 ,καιάρθροτου Newsweek ,”ΑΝewΜoral Crusade” , 14 Ιουνίου 1999
[26]Τόνυ Μπλερ οπ.
[27]Michael  J. Glennon , The New  Interventionism, Foreign Affairs ,vol 78 ,no 3 ( Μάιος –Ιούνιος 1999) :2
[28]Tony Blair , op
[29]Aristotle Tziampiris ,Kosovo’s Endgame – Sovereignty and Stability in the Western Balkans ,  Defense Analyses Institute (IAA) , Athens , 2006 σελ 37
[30]Michael  P. Shcarf, The Indictment of President  Milosevic   ,http://www.asil.org/insigh35.cfm 15/06/2013
[31]Γιώργος Χρήστου – Παύλος Χρήστου, Το Ευρωαντλαντικό Σύστημα Ασφαλείας,, Κανάκη , Αθήνα ,2001 σελ 210-220
[32 AlexandrosYannis, Kosovo – An Unfinished Conflict , Eliamep ,Athens, 20001 σελ 27- 34
[33]Μάνος Καραγιάννης , "Η ρωσική εξωτερική πολιτική στα μετακομμουνιστικά Βαλκάνια" στο  Από τα Βαλκάνια στη νοτιοανατολική Ευρώπη-Προκλήσεις και προοπτικές στον 21ο αιώνα ,επιμέλεια: , και , Αθήνα
[34] 2009/NATO_Change/Klaus_Naumann/GR/

Βιβλιογραφία

Θάνος Βερεμής , Κοσσυφοπέδιο -Η μακρόσυρτη Κρίση , Ελιαμεπ , Ι. Σιδέρης Αθήνα 2000
Γιαλλουρίδη Χριστόδουλος Κ. ς,  Βιβή Δ. Κεφάλα  , Κόσσοβο- Η εικόνα του πολέμου -¨Όψεις σύγχρονου μιλιταριστικού ανθρωπισμού , Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 1987
Glennon Michael  j , The New  Interventionism, Foreign Affairs ,vol 78 ,no 3 ( Μάιος –Ιούνιος 1999) :2
Gordon Michael , «Russia is Seeking More Western Aid for Financial Ills», New York Times, 27 November 1997.
Kissinger Herny, Doing  Injury to History , Newsweek , 5 April 1999
Κοντονής Χαράλαμπος , Μαριλένα Κοππά, Δημήτρης Καιρίδης, Κυριάκος Δ. Κεντρωτής, Νικόλαος Τζιφάκης, Ευστάθιος Τ. Φακιολάς, Όθων Αναστασάκης, Μάνος Καραγιάννης, Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης, Παναγιώτης Γ. Ανδρεσάκης, Αιμίλιος Γιατζίδης Προκλήσεις και προοπτικές στον 21ο αιώνα, επιμέλεια: Ιωάννης Αρμακόλας, Θάνος Π. Ντόκος  ,Ι. Σιδέρης, Αθήνα ,2011
Μπογιόπουλος Νίκος, Βαλκάνια -78 μέρες «στόχος» του ΝΑΤΟ , Σύγχρονη  Εποχή (ΑΕΒΕ) , Αθήνα 2000
Noel Malcolm, Kosovo- A Short History , the new York University press , New York ,1998
Φωτεινή Μπέλλου ,Η ευρωπαϊκή ένωση στη νοτιοανατολική Ευρώπη .Από τη διαχείριση κρίσεων στην ενσωμάτωση  Παπαζήση , Αγορά Χωρίς Σύνορα, , Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων ,Τόμος 11, Τεύχος 2, 2006
Rieff David,  Τhe  Precarious Triumph of  Human  Rights ,  The  New   York  times  magazine , 8 Αύγουστου 1999
Tziampiris Aristotle , Kosovo’s Endgame – Sovereignty and Stability in the Western Balkans ,  Defense Analyses Institute (IAA) , Athens , 2006
Τζούντα Τιμ, Κοσσυφοπέδιο Πόλεμος και Εκδίκηση , Καστανιώτη, Αθήνα , 2000
T. HosmerSteohen , The conflict over Kosovo- Why Milosevic Decide to settle when he did, Rand, USA , 2001
Tony blair , Economic Club of Chicago,  22 Απριλίου 1999
Tony Blair ,A New Moral Crusade” , Newsweek, 14 Ιουνίου 1999   
Υφαντής Κώστας  , Βαλκανική εμπειρία του ΝΑΤΟ,  στο , Τα Βαλκάνια μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου , επιμΘ.Ντόκος _Φ.Πιέρρος , Ελιαμεπ ,Ι.Σιδέρης,  Αθήνα ,2000
YannisAlexandros, Kosovo – Unfinished Conflict , Eliamep ,Athens, 20001
Χρήστου Γιώργος – Παύλος Χρήστου, Το Ευρωαντλαντικό  Σύστημα Ασφαλείας, Κανάκη , Αθήνα ,2001
Vickers Miranda , Between Serb and Albanian - A Ηistory  of Kosovo ,London, Hurst ,1998
William G.O’Neiil , Kosovo An unfinished Peace ,Lynne Rienner , America,2002
ROGER COHEN , Uncomfortable With Dependence on US, Europe Aimw for New Parity , Α New York Time, June 14 , 1999 
Dana Priest  France Played Skeptic on Kosovo Attack, Washington Post,   September 20 , 1999

Πηγές στο διαδίκτυο

http://www.parembasis.gr/1999/99_07_02.htm στο τεύχος Παρέμβασης”  Δημητρίου Β. Γόνη, το οποίο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Ανάπλασις”, τεύχος 381.
www.defense.gouv.fr/def_naio?anglais?why1NATO’s Directory of Public Information  and Public Affairs Officers
http://www.nato.int/nato_static/assets/pdf/pdf_2010_08/20100901_100901-pio-directory.pdf
AP Online  , Schroeder Sees Stronger Germany , )07/14/1999
http://www.apnewsarchive.com/1999/Schroeder-Sees-Stronger-Germany/id-37d5e1e097fbdd733649d07c9b7b905
Kosovo – An Account of the Crisis, “Initial Lessons Learned ,www.mod.uk/news/kosovo/account/lessons ,  14/06/2013
Michael  P. Shcarf, the indictment of president  Milosevic   , http://www.asil.org/insigh35.cfm 15/06/2013
ΆρθροΤόνυ Μπλερ ,στις 19 Απριλίου 1999  στο Newsweek  με τίτλο Α new Generation Draws the Line ,http://www.thedailybeast.com/newsweek/1999/04/18/a-new-generation-draws-the-line.html    ,12/06/2013
North Atlantic treaty organization.
http://www.nato.int/cps/en/natolive/topics_48818.htm
http://www.nato.int/kosovo/history.htm    ,13/06/2013
Klaus Naumannhttp://www.nato.int/docu/review/2009/NATO_Change/Klaus_Naumann/GR/  , 13/06/2013
StojanCerovic's Diary:"Taming the Bosnian Beast", 30 Οκτωβρίου, 1995, http://www.tol.org/client/article/16679-stojan-cerovics-diary-taming-the-bosnian-beast.html,12/06/2013
Klaus Naumann, http://www.nato.int/docu/review/2009/NATO_Change/Klaus_Naumann/GR/  , 13/06/2013
StojanCerovic's Diary:"Taming the Bosnian Beast", 30 Οκτωβρίου, 1995, http://www.tol.org/client/article/16679-stojan-cerovics-diary-taming-the-bosnian-beast.html,12/06/2013

www.xryshaygh.com


ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΑΣ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1786121068824311381

Δημοσίευση σχολίου

Translate

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

SOCIAL

ΤΩΡΑ

ΑΡΘΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΑΙ ΕΔΩ

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΑΙ ΕΔΩ
ΟΜΑΔΑ στο FACEBOOK
Widget by:Blogger Tips
Pro Blogger Tricks
Instagram Επισκεφτείτε το προφίλ του EΛΛΗΝΩΝ στο Pinterest.

ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΤΟ EMAIL ΣΟΥ. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕ ΤΟ EMAIL ΣΟΥ ΚΑΙ KANE CLICK ΣΤΟ ΚΟΥΜΠΙ "ΕΓΓΡΑΦΗ".:

Delivered by FeedBurner

ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ VIDEO
Recommended Post Slide Out For Blogger

ΕΝΙΣΧΥΣΤΕ ΜΑΣ...

Embed Calculator requires a newer version of Adobe Flash Player.

You must have the current version of the adobe flash player to use this online calculator.

item