Widgets

ΜΑΡΙΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ (1897-1989)

Πάνω από 60 εκδόσεις, μισό εκατομμύριο αναγνώστες για ένα από τα πιο αγαπημένα έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. 

ΜΑΡΙΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ (1897 - 6 Νοεμβρίου 1989)
Βιογραφικό Σημείωμα


Η Μαρία Ιορδανίδου γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, κόρη του μηχανικού του εμπορικού ναυτικού της Αγγλίας Νικολάου Κριεζή και της Ευφροσύνης Μάγκου. Από το 1901 ως το 1909 έζησε με τους γονείς της στην Αθήνα, μετά το χωρισμό τους όμως η Μαρία επέστρεψε στη γενέτειρα και γράφτηκε στο εκεί αμερικανικό κολέγιο. Από το 1914 ως το 1919 έζησε -εγκλωβισμένη από το ξέσπασμα του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και τις ταραχές της ρωσικής επανάστασης κατά τη διάρκεια επίσκεψής της σε συγγενείς της στη Ρωσία- στη Μαριούπολη του Καυκάσου. Κατάφερε να επιβιώσει μόνη παραδίδοντας μαθήματα αγγλικών, ενώ παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα σε ρωσικό γυμνάσιο.


Το 1919 επέστρεψε στην Πόλη και εργάστηκε σε αμερικανική εμπορική εταιρεία. Το 1920 πήρε μετάθεση για την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου ήρθε σε επαφή με τους πνευματικούς κύκλους, έγινε μέλος του κομμουνιστικού κόμματος Αιγύπτου και το 1923 παντρεύτηκε τον εκπαιδευτικό Ιορδάνη Ιορδανίδη. Μετά το γάμο της εγκαταστάθηκε με το σύζυγο και τη μητέρα της στην Αθήνα, όπου εργάστηκε στην πρεσβεία της Σοβιετικής Ένωσης. Το 1931 χώρισε από τον Ιορδανίδη, με τον οποίο είχε στο μεταξύ αποκτήσει δυο παιδιά. Το 1939 απολύθηκε από την πρεσβεία και ξανάρχισε να ασχολείται με τα μαθήματα ξένων γλωσσών. 
  



Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής καταστράφηκε το σπίτι της και η ίδια διώχτηκε και κλείστηκε σε διάφορα στρατόπεδα. Συνεργάστηκε με το περιοδικό έντυπο του Κ.Κ.Ε. Μόρφωση ως μεταφράστρια. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε σε ηλικία εξήντα πέντε χρόνων με την έκδοση του μυθιστορήματος Λωξάντρα. Τιμήθηκε για το έργο της με το Χρυσό Σταυρό και το Οφφίκιο της Αρχόντισσας του Οικουμενικού Θρόνου από το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης (1978). Έργα της μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες. Η Μαρία Ιορδανίδου ανήκει στους έλληνες πεζογράφους της μεσοπολεμικής περιόδου, ειδικότερα στους λογοτέχνες εκείνους που αγαπήθηκαν από το αναγνωστικό κοινό -έργα της με κύριο παράδειγμα τη Λωξάντρα μεταφέρθηκαν και στην τηλεόραση- και αγνοήθηκαν από την κριτική. 


Βασικά χαρακτηριστικά του έργου της είναι το αυτοβιογραφικό στοιχείο που κυριαρχεί ολοένα και εντονότερα κατά τη διάρκεια της λογοτεχνικής διαδρομής της, η αμέλειά της για μια συστηματική κατανομή του αφηγηματικού υλικού της και η αμεσότητα, ακρίβεια και φυσικότητα του λόγου της. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία της Μαρίας Ιορδανίδου βλ. Αφρουδάκης Άγγελος, «Μαρία Ιορδανίδου», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Δ΄, σ.82-103. Αθήνα, Σοκόλης, 1992 και χ.σ., «Ιορδανίδου Μαρία», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 4. Αθήνα, εκδοτική Αθηνών, 1985. 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

• Αφρουδάκης Άγγελος, «Μαρία Ιορδανίδου», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα29. Αθήνα, 1987.
• Αφρουδάκης Άγγελος, «Μαρία Ιορδανίδου», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Δ΄, σ.82-103. Αθήνα, Σοκόλης, 1992.
• Βαρίκας Βάσος, Κριτική για τη Λωξάντρα και το Διακοπές στον Καύκασο, Το Βήμα, 19/9/1965.
• Κούρτοβικ Δημοσθένης, «Μαρία Ιορδανίδου», Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς· Ένας οδηγός, σ.97-98. Αθήνα, Πατάκης, 1995.
• Μερακλής Μ., Η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνίαΙΙ·(1945-1970), σ.106. Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινίδης, 1970.
• «Μια ζωή σε τρία βιβλία», Διαβάζω16, 1/1979, σ.10-11.
• Τσίρκας Στρατής, Κριτική για τη Λωξάντρα, Ταχυδρόμος, 26/10/1963.
• Χατζηκωστής Γ., Κριτική για την Αυλή μας, Πνευματική Κύπρος257-258, 2-3/1982, σ.67-68.
• Χατζιδάκη Φούλα, «Αιγυπτιώτικα και αθηναϊκά βιώματα» (κριτική για το Σαν τα τρελά πουλιά), Διαβάζω18, 3/1979, σ.64-65.
• Χατζοπούλου-Καραβία Λεία, Μαρία Ιορδανίδου · Μνημόσυνο. Αθήνα, Εταιρεία Συγγραφέων, 1990.
• χ.σ., «Ιορδανίδου Μαρία», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985. 

Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)

• Λωξάντρα. Αθήνα, έκδοση της συγγραφέως, 1963.
• Διακοπές στον Καύκασο. Αθήνα, έκδοση της συγγραφέως, 1965.
• Σαν τα τρελά πουλιά. Αθήνα, Εστία, 1978.
• Στου κύκλου τα γυρίσματα. Αθήνα, Εστία, 1979.
• Η αυλή μας. Αθήνα, Εστία, 1981. 

Επιπλέον Πληροφορίες

Χειρόγραφα του λογοτέχνη υπάρχουν στο Γενικό Αρχείο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.)

Πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
Η Λωξάντρα της Μαρίας Ιορδανίδου


Το Αμερικανικό Κολλέγιο της Κωνσταντινούπολης όπου σπούδασε η Μαρία Ιορδανίδου όταν επέστρεψε από την Σταυρούπολη. Φωτ. Studentshandouts.com. 






Λωξάντρα (1980), μία σειρά βασισμένη στο βιβλίο της Μαρίας Ιορδανίδου που σκηνοθέτησε για την ΕΡΤ ο Γρηγόρης Γρηγορίου. Τον ρόλο της Λωξάντρας είχε ερμηνεύσει η Μπέτυ Βαλάση.





Λωξάντρα, ΕΡΤ, πρώτο επεισόδιο (01 - 1980).  




Μαρία Ιορδανίδου ''Λωξάντρα'' βίντεο αφιέρωμα (δύο μέρη). 

 Λωξάντρα, μία παράσταση στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη, που ξεπέρασε τους 100.000 θεατές.


Η Κωνσταντινούπολη της Μαρίας Ιορδανίδου. Φωτ. Studentshandouts.com. 













Φωτ. National Geographic. 



Φωτ. Τ. Wild, από το λεύκωμα Κωνσταντινούπολη 1900. 

Καρτ ποστάλ Delcampe. 

Καρτ ποστάλ Delcampe. 


Καρτ ποστάλ Delcampe. 


Απόκριες στα Ταταύλα. 

 "Τα Ταταύλα είναι χτισμένα πάνω σε λόφο και στην κορφή του λόφου είναι η Τούμπα ... Γύρω από τον ιστορικό ναό του Άη Δημήτρη οι Ταταυλιανοί ζούσαν οργανωμένοι με τα σχολεία τους ... Τα Ταταύλα ήταν το μόνο προάστιο της Πόλης, που είχε πληθυσμό εκατό τοις εκατό ελληνικό. Τούρκος το πόδι του στα Ταταύλα να τον παρακαλούσες, δεν το πατούσε." Μ. Ιορδανίδου, "Λωξάντρα". 

"Η συνοικία των Ταταύλων σε αντίθεση με το γειτονικό Πέρα δεν έπλεε στο φως ούτε λικνιζόταν στο θόρυβο του κοσμοπολιτισμού. Δεν είχε αριστοκρατικά σπίτια ούτε κοσμικά κέντρα. Ήταν μια φτωχογειτονιά με πολλά ξύλινα σπίτια που κάθε λίγο και λιγάκι έπαιρναν φωτιά λόγω κάποιας αβλεψίας των ιδιοκτητών στο εικονοστάσι ή στην καπνοδόχο. Γι' αυτό και σήμα κατατεθέν της περιοχής δεν ήταν άλλοι από τους ξακουστούς τουλουμπατζήδες (=πυροσβέστες), νταήδες και καθημερινούς ήρωες της γειτονιάς που σε κάθε πυρκαγιά έτρεχαν με την τουλούμπα τους (=αντλία), για να σβήσουν τη φωτιά και μετά.... έριχναν και ένα ξύλο μεταξύ τους. 

Κι όμως σ' αυτήν τη φτωχική συνοικία με τα στενά σοκάκια και τους πετρώδεις ανηφορικούς δρόμους συνέρρεαν με τις άμαξες από αρκετές συνοικίες της Πόλης, για να διασκεδάσουν στα φημισμένα υπαίθρια ταβερνάκια και τις μπυραρίες, όπως στο Αραράτ, στο Ακροπόλ, στο μαγαζί της Δέσποινας, στου Μπόγου ή στης Μπιζού. Εξ ου και το γνωστό τραγούδι «Καροτσέρη, τράβα να πάμε στα Ταταύλα», που εδώ θα ακούσετε ίσως από την ωραιότερη αντρική φωνή που ακούστηκε ποτέ στην Πόλη, από τον Αντώνη Διαμαντίδη, γνωστό και ως Νταλγκά για τους κυματισμούς της φωνής του και τον ερωτικό καημό (τουρκ. dalgα= κύμα, νταλκάς) που μετέδιδε, όταν τραγουδούσε τους αμανέδες. 

Μοναδικό σ' αυτό το μέρος ήταν και το Καρναβάλι, που σε αντίθεση με τα καρναβάλια των υπόλοιπων συνοικιών ξεκινούσε την Καθαρά Δευτέρα και διαρκούσε το πρώτο δεκαπενθήμερο της Σαρακοστής. Μιλώ για το περίφημο Μπακλαχοράνι, κατά το οποίο μπορεί μεν να έτρωγαν σαρακοστιανά, όπως πρόσταζε το θρησκευτικό τυπικό, και κυρίως φάβα από κουκιά (τουρκ. bacla), αλλά το αποκριάτικο γλέντι ήταν πανταχού παρόν. Τα πειράγματα στους δρόμους, οι βεγγέρες στα σπίτια έδιναν και έπαιρναν. Τα παλικάρια τα Ταταυλιανά φορούσαν τις φουστανέλες τους και χόρευαν στον περίβολο του Άη Δημήτρη συρτούς πολίτικους και χασάπικα. 

Ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας γινόταν και μια ιδιότυπη παρέλαση μασκαρεμένων, που ξεκινούσε από το Γαλατά και έφτανε πάνω στην πλατεία του Αγίου Δημητρίου, όπου τους περίμεναν μικροπωλητές, πλανόδιοι μουσικοί, λατερνατζήδες, μίμοι και ακροβάτες, καθώς και αθλητές του Αθλητικού Συλλόγου Ταταούλων που έκαναν γυμναστικές και χορευτικές επιδείξεις. Αργότερα, όταν τα παιδιά με τους χαρταετούς και οι καθώς πρέπει οικογένειες μαζεύονταν σπίτι, στην πομπή εντάσσονταν και οι λεγόμενες «Αμαζόνες» . 

Η Πολίτισσα ηθοποιός Ελένη Χαλκούση περιέγραφε αυτήν τη στιγμή ως εξής: «Γινόταν ακόμη λόγος – κι αυτό κέντριζε τη φαντασία μας – για κάποιες γυναίκες («καλές αρχόντισσες» τις ονόμαζαν κατ' ευφημισμόν) που ανέβαιναν τον ανήφορο των Ταταύλων έφιππες, ντυμένες προκλητικά, με κοντό βελούδινο πανταλονάκι και μαστίγιο στο χέρι, για να γιορτάσουν αυτήν τη μέρα της θρησκευτικής αργίας και της καθαριότητος των «σπιτιών» τους, στις ξακουσμένες μπυραρίες ή αν το επέτρεπε ο καιρός, στο ύπαιθρο! Αυτά ψιθυρίζονταν από στόμα σε στόμα... 

Οι γλεντζέδες της Πόλης -της ομογένειας δηλαδή της Πόλης γιατί άλλος δεν έβαζε το πόδι του στα Ταταύλα – με τη λατέρνα μπροστά ανέβαιναν πεζοί τον ανήφορο από το Γαλατά για να συνεχίσουν το γλέντι της Κυριακής, να πιουν, να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να γλεντήσουν, ως εκεί που βαστούσε η ψυχή τους...» Το ταταυλιανό Μπακλαχοράνι γνώρισε μεγάλες δόξες μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Το έθιμο άρχισε να ατονεί μετά το 1929 που ξέσπασε η μεγάλη φωτιά (εμπρησμός των Τούρκων κατά τα λεγόμενα) που αλλοίωσε την τοπογραφία και τον κοινωνικό χαρακτήρα των Ταταούλων. Μέχρι και όνομα άλλαξε η συνοικία. Όλως τυχαίως οι Τούρκοι δεν την αποκαλούσαν πια ούτε Giaour Tatavla (άπιστα Ταταύλα) ούτε Κüçük Atina (μικρή Αθήνα), αλλά Kurtuluş, δηλ. απαλλαγή, απελευθέρωση, σωτηρία..." 

Κείμενο της APRI στο φόρουμ της Κοινότητας των Εκπαιδευτικών. Πηγή: www.lifo.gr

ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΑΣ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ - ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ 4526144824180046094

Δημοσίευση σχολίου

Translate

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

SOCIAL

ΤΩΡΑ

ΑΡΘΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Widget by:Blogger Tips
Pro Blogger Tricks
Instagram Επισκεφτείτε το προφίλ του EΛΛΗΝΩΝ στο Pinterest.

ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΤΟ EMAIL ΣΟΥ. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕ ΤΟ EMAIL ΣΟΥ ΚΑΙ KANE CLICK ΣΤΟ ΚΟΥΜΠΙ "ΕΓΓΡΑΦΗ".:

Delivered by FeedBurner

ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ VIDEO
Recommended Post Slide Out For Blogger

ΕΝΙΣΧΥΣΤΕ ΜΑΣ...

Embed Calculator requires a newer version of Adobe Flash Player.

You must have the current version of the adobe flash player to use this online calculator.

item